کرمان- از بافت تاریخی به عنوان چاه نفت شهر کرمان یاد می شود، ثروتی که در یزد ثبت جهانی شده و هزاران گردشگر از آن روزانه بازدید می کنند در کرمان اغلب به انبار بازار تاریخی شهر تبدیل شده است.
خبرگزاری مهر- گروه استان ها: بافت تاریخی کرمان با تناقضی آشکار روبهرو است. از یک سو، نهادهای مسئول طرحهای باز آفرینی، شورای بافت تاریخی و تلاش برای ثبت جهانی را در دستور کار قرار دادهاند و از سوی دیگر، تخریبهای مستمر، ساختوسازهای غیرمجاز و نبود حریم مصوب، این میراث کهن را در معرض خطر جدی قرار داده است.
آنقدر ساخت و سازهای غیر مجاز در بافت تاریخی انجام شده که به زحمت می توان بافت تاریخی پیوسته ای را یافت و اکثرا در لابلای خانه های آجری و سبک های مختلف معماری روز در حال فراموشی هستند و یا هر روز زخمی با تیغ لودر برپیکر خانه های تاریخی کرمان می نشیند.
اما مسئولان استانی در سال جاری گامهایی برای ساماندهی بافت تاریخی برداشتهاند.
استاندار کرمان بر ضرورت بازگشت جریان زندگی به بافت تاریخی تأکید کرده و خواستار فراهم کردن زمینههای لازم برای استقرار خانههای خلاق صنایعدستی و برگزاری مستمر رویدادهای فرهنگی و گردشگری در این محدوده شده است.
محمدعلی طالبی همچنین از تشکیل شورای بافت تاریخی استان با هماهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، معاونت عمرانی استانداری، شهرداری و اتاق بازرگانی به منظور سیاستگذاری در این حوزه خبر داده است.
در حوزه اجرایی نیز شهرداری کرمان مدیریت مرمت و بازآفرینی شهری را آغاز به کار کرده است.
معاون حملونقل و امور زیربنایی شهردار کرمان نیز از اجرای پروژههایی با هدف حفظ اصالت معماری، بهبود منظر شهری و تسهیل عبور و مرور در مسیرهای گردشگری خبر داده است.
همچنین نشست بررسی طرح بازآفرینی محور فتحعلیشاهی با حضور مدیرکل میراث فرهنگی و نمایندگان دستگاههای اجرایی برگزار شده و مدیرکل میراثفرهنگی کرمان، نگاه ویژه مدیریت عالی استان را فرصتی مناسب برای احیای بافتهای تاریخی توصیف کرده است.
کارهایی که همه در حد حرف و جلسه است
اما اگر به اعنوان این اقدامات توجه کنید همه در حد حرف است. در سال های گذشته هم همین روال تکرار شده همه چیز روی کاغذ بوده، اما انبوه سازان در نقطه مقابل مرد عمل بودند و کافیست سری به بافت تاریخی بزنید و انبوه سازی های مکرر را می توان در این محدوده ها مشاهده کرد.
اکثرخانه های تاریخی اطراف بازار کرمان و حتی مکان های دور تر از بازار هم به انبارتبدیل شده اند.
در شرایط بهتر خانه های تاریخی مکانی برای اسکان افاغنه هستند و خبری از جذب گردشگری و مرمت و وجود تورهای گردشگری در بافت تاریخی نیست.
حرکت های مردمی جزیره ای در دل دریایی از بافت تاریخی
معدود حرکت های مردمی را می توان در کوچه برزوآمیغی یا کوچه بنفشه مشاهده کرد و مشخص نیست دقیقا متولیان میراث فرهنگی کرمان چرا حداقل از روی دست همسایه یزدی خود چیزی یاد نگرفته اند؟
مردم کرمان امیدوار بودند استاندار یزدی کرمان حداقل گردشگری شهر کرمان را متحول کند و نمونه ای از بافت تاریخی ثبت شده یزد را در کرمان اجرا کند که البته تا کنون هیچ اقدام عملی مشاهده نشده است.
در نقطه مقابل این تلاشها، گزارشهای متعدد از تخریب خانههای تاریخی و ساختوسازهای ناهمگون در بافت تاریخی کرمان حکایت دارد و یکی از موارد برجسته، ساختمان امور مالیاتی در مجاورت میدان تاریخی گنجعلیخان است که با ارتفاع غیرمجاز در حال احداث بود و منظر جهانی این مجموعه را تهدید میکرد.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور در این باره اعلام کرده عملیات ساختوساز در طبقات فوقانی این ساختمان متوقف شده و طبق تصمیم نهایی، دو طبقه از اسکلت ایجادشده باید حذف شود.
بارها دستور توقف ساخت این ساختمان داده شد و دوباره ساخت آن از سر گرفته شد که در نهایت به نظر می رسد جلوی ساخت طبقات این سازه گرفته شده است.
نبود هماهنگی میان شهرداری و ادارهکل میراثفرهنگی و اوقاف روند تخریب خانههای ارزشمند را سرعت بخشیده است.
همچنین تخریب یکی از خانههای تاریخی در کوچه مستوفیالممالک، نشانهای از روندی نگرانکننده است که میتواند ریشههای تاریخی و فرهنگی کرمان را از میان ببرد.
کسی به فکر بافت تاریخی نیست
زهرا کمالی، فعال میراث فرهنگی کرمان در این زمینه به خبرنگار مهر گفت: یکی از معضلات اساسی بافت تاریخی کرمان، نبود حریم مصوب برای بسیاری از آثار ثبتشده است.
وی معتقد است: بسیاری از بناهای تاریخی کرمان با وجود ثبت ملی، هنوز تعیین حریم نشدهاند و همین کوتاهی، زمینهساز ساختوسازهای بدون ضابطه در عرصه و حریم این آثار شده است که در همین راستا، موضوع ثبت جهانی محدوده تاریخی شهر کرمان در دست پیگیری قرار گرفته است.
وی تخریب های صورت گرفته در بافت تاریخی کرمان را بسیار نگران کننده دانست و گفت: به نظر می رسد در مقطعی مسئولان کرمان نظارت بر بافت تاریخی را رها کردند و هر کس هر کار خواسته در این منطقه انجام داده و مسئولان فعلی با مشکلات جدی مواجه هستند.
در همین حال معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان اعلام کرده که کلیات محدوده ۷۰ هکتاری بافت تاریخی مورد تأیید است، اما لازم است مشاور طرح جامع گردشگری بازنگری دقیقی انجام دهد تا اطمینان حاصل شود که بخش عمده بناها از اصالت تاریخی برخوردارند.
مدیرکل میراثفرهنگی کرمان نیز با تأکید بر اینکه بافت تاریخی کرمان باید ثبت جهانی شود، تصریح کرده که تا زمانی که مردم در حفظ این بافت مشارکت نکنند، موفق نخواهیم شد.
توپ در حالی در زمین مردم افتاده است که زمینه ای برای ترغیب مردم برای توسعه اقتصاد گردشگری فراهم نشده و افرادی هم که خانه ها را مرمت کرده اند طعم درآمدزایی را نچشیده اند و همچنان پیشنهادهای انبوه سازان برای خرید این خانه ها و تخریب آنها وسوسه برانگیز تر است.
ناهماهنگی در کرمان برای حفظ بافت تاریخی به حدی است که بنای ثبتملی خانهشهر کرمان که از ده سال پیش مطالبه جدی مردم برای احیای آن وجود دارد، همچنان در بلاتکلیفی به سر میبرد.
جالب اینکه این بنا دقیقا چسبیده با استانداری و شهرداری کرمان است و در مقطعی رسانه ها و مردم بارها خواستار بازسازی این بنا شدند تا سرانجام ثبت ملی شد و اما همچنان خبری از بازسازی این بنا نیست.
شهرداری بافت تاریخی را تهدید نمی کند
شهردار کرمان، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این توافقنامه و حواشی آن توضیح داد.
محسن تویسرکانی، هرگونه برنامهریزی برای احداث خیابان تازه در بافت کهن را قاطعانه رد و تأکید کرد که اقدامات شهرداری در این محدوده به هیچ وجه به معنای ایجاد خیابان جدید نیست.
به گفته او، آنچه در دستور کار قرار دارد، ساخت پیادهرو و مرمت گذرگاههای موجود است.
وی افزود: هشتاد درصد کارها بر پایه معابر فعلی انجام میشود و هدف نهایی، نجات بافت کهن شهر است.
به باور شهردار کرمان، اقدامات این دوره از مدیریت شهری در بافت کهن با گذشته قابل مقایسه نیست.
وقتی از او پرسیده شد چرا با وجود اینکه احداث خیابان در بافت کهن یکی از عوامل اصلی نابودی آن بوده، باز هم توافقنامهای برای تملک و گشایش خیابان امضا شده است، پاسخ داد اطلاعات منتشرشده درباره این توافقنامه کامل نیست و آنچه منتشر کرده، تنها بخشی از ماجراست.
وی با بیان اینکه همچنان دغدغه بافت کهن را دارد، خاطرنشان کرد که جلسهای با خبرنگاران برگزار خواهد شد و از همکارانش خواسته تا طرح را به طور کامل ارائه دهند تا این تصور ایجاد نشود که قصد احداث خیابان در بافت کهن وجود دارد.
شهردار کرمان همچنین شرکت بازآفرینی شهری را یکی از مجموعههای دلسوز بافتهای قدیمی و تاریخی توصیف کرد که با حساسیت کارها را دنبال میکند.
وی تأکید کرد: هر اقدامی از سوی شهرداری باید پس از تصویب شورای شهر کرمان باشد و این طرح هنوز مصوبه شورا را ندارد.
بافت تاریخی کرمان ثروتی تکرار نشدنی از هویت شهر است
رئیس بخش تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: واقعیت امر همه ما سال هاست که در این زمینه تلاش می کنیم، اما حفظ ابنیه و بافتهای تاریخی نیازمند فرهنگسازی عمومی است تا مردم بناهای تاریخی را بخشی از هویت، حافظه جمعی و سرمایه اقتصادی و فرهنگی شهر خود بدانند.
محمد روستا، افزود: آموزش در مدارس، رسانهها، برنامههای محلی و مشارکتدادن ساکنان در معرفی و مراقبت از میراث، میتواند حساسیت اجتماعی نسبت به تخریب و فرسودگی این آثار را افزایش دهد و در کنار آن، مطالبهگری آگاهانه از مسئولان ضرورتی اساسی دارد.
روستا، ادامه داد: شهروندان، انجمنهای فرهنگی و دانشگاهیان باید با پیگیری مستمر، گزارش تخریبها، درخواست شفافیت درباره طرحهای شهری و تأکید بر مرمت اصولی، مسئولان را به اجرای قوانین حفاظت از میراث فرهنگی وادارند.
وی گفت: هنگامی که جامعه ارزش یک بنا را بشناسد و برای حفظ آن مطالبه کند، تصمیمگیریهای کوتاهمدت و سود محور کمتر میتواند به نابودی سرمایههای تاریخی بینجامد.
رئیس بخش تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان ادامه داد: بافت تاریخی هر شهر، صرفاً مجموعهای از ساختمانهای کهنه و فرسوده نیست؛ بلکه سندی زنده از هویت، حافظه جمعی، شیوه زیست، ساختار اجتماعی، دانش بومی و تجربه تاریخی مردمان آن شهر است.
وی گفت: شهر کرمان نیز، با پیشینهای چند هزارساله و جایگاهی ممتاز در تاریخ فرهنگی، اقتصادی و سیاسی ایران، از جمله شهرهایی است که بافت تاریخی آن واجد ارزشی فراتر از مقیاس محلی است.
وی تصریح کرد: بازارها، کاروانسراها، آبانبارها، مساجد، تکایا، خانههای اعیانی و مردمی، کوچههای باریک و سازگار با اقلیم، و نیز عناصر مرتبط با نظام قنات و مدیریت آب، همگی اجزای بههمپیوسته منظومهای هستند که «هویت تاریخی کرمان» را شکل دادهاند.
روتا، با بیان اینکه خانهها و بناهای تاریخی کرمان را نمیتوان جدا از بستر شهری و اجتماعیشان ارزیابی کرد افزود: ارزش یک خانه تاریخی تنها در نمای آجری، گچ بری، حیاط مرکزی یا بادگیر آن خلاصه نمیشود؛ این بناها بازتابدهنده الگوهای خانواده، مناسبات همسایگی، فرهنگ مهماننوازی، شیوههای تأمین آسایش در اقلیم گرم و خشک، و ذوق معماری ایرانیاند.
باید گفت با این وجود عدم وجود یک طرح و برنامه مدون و عدم اجرای عملیاتی آن این روزها نه تنها بافت تاریخی کرمان را از رونق انداخته، بلکه در حال تخریب بخش هایی ارزشمند از آن هستیم.
کد مطلب 6950376
-
محسن نژاد: کرمان برای بازگشت به چرخه گردشگری نیازمند تغییر رویکرد است
-
دستور استاندار کرمان برای توقف ساختوساز اداره کل اقتصاد و دارایی
-
اکران مستند«بازار عزیز»؛ روایت خانههای تاریخی کرمان میان مرمت و تغییر
-
پائیز پرهزینه پشت ویترین نوشتافزارها؛ نظارت در ایلام تشدید شد
-
ماجرای اسکورت یک شوتی؛ زنی که پشت فرمان مرگ مینشیند!
-
فشار انگلیسیها به اینفانتینو برای انتشار اسناد جنجالی جام جهانی
-
اقدام خیرخواهانه آسانی سوژه رسانه آلبانی شد
-
آغاز فصل تازه فوتبال زنان؛ مدعیان قهرمانی به دنبال شروع قدرتمند
-
محبت به امام زمان(عج) باید در رفتار منتظر دیده شود
-
رها شدن بافت تاریخی شهر کرمان؛ چاه نفتی که فراموش شده است
-
پوشش ۹۵.۲۹ درصدی پیشدبستانی در سمنان
-
راه حجاب، از قدرت زن میگذرد
-
ادبیات، «موزه» نیست، «تجربه زیسته» است!
-
دمای هوای خراسان رضوی از فردا کاهش می یابد
-
دیدار اصحاب رسانه با خانواده شهید لاریجانی
-
تبریک سرلشکر رحیم صفوی به ملت قهرمان یمن و فرماندهان انصارالله
-
درگذشت داور ملی کشتی لرستان بر اثر سانحه تصادف
-
جشن تولد شهید نوجوان جنگ رمضان
-
دعوت سپاه تهران از مردم برای حضور در اجتماع «جانفدایان ایران»
-
آسوشیتدپرس: آمریکا با صدور روادید برای مقامهای ارشد ایران موافقت کرد
-
ادامه ادعاهای ترامپ درباره توافق احتمالی با ایران
-
رزمایش ۳۱۳هزار نفری جانفدایان؛ نماد آمادگی برای دفاع از ایران
-
موافقت آمریکا با فروش ۴۸ فروند جنگنده اف ۳۵ به عربستان
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه